Alef-Bet · אָלֶף־בֵּית

Alfabet hebrajski

22 litery, którymi zapisano Biblię hebrajską. Przy każdej znajdziesz nazwę, wymowę, wartość liczbową i pierwotne znaczenie znaku, a nazwę litery usłyszysz w nagraniu lektora kursu.

22litery, same spółgłoski
5form końcowych
←piszemy od prawej do lewej
1-400każda litera to też liczba

Wszystkie litery alfabetu hebrajskiego

Litery w kolejności alfabetu, od alef do taw. Kliknij głośnik, żeby usłyszeć nazwę litery (przy literach o dwóch wymowach także drugi dźwięk) albo przykładowe słowo. Wymowę podajemy tak, jak czyta się hebrajski biblijny w polskiej transkrypcji.

Alfabet hebrajski: litera, nazwa, wymowa, wartość liczbowa, pierwotne znaczenie i przykład
#LiteraNazwaWymowaLiczbaPierwotne znaczeniePrzykład
1 א Alef niema 1 Wół אוֹר orświatło
2 בּב Bet b / w 2 Dom בַּיִת bajitdom
3 ג Gimel g 3 Wielbłąd / Kij do rzucania גָּדוֹל gadolwielki
4 ד Dalet d 4 Drzwi דָּבָר dawarsłowo, sprawa, kwestia
5 ה He h 5 Wołający człowiek, Oto! (?) הַר hargóra
6 ו Waw w 6 Kołek, Hak, Palik וָו wawhak
7 ז Zajin z 7 Broń, Oręż / Strzała (?) זָהָב zahawzłoto
8 ח Chet ch (charczące) 8 Płot, Parkan (?) חַיִּים chajimżycie
9 ט Tet t 9 Wrzeciono, Kołowrotek do przędzenia (?) טוֹב towdobry
10 י Jod j 10 Ręka, Przedramię יָד jadręka, przedramię
11 כּכ Kaf na końcu słowa: ך k / ch (charczące) 20 Dłoń, Wewnętrzna strona dłoni כֹּהֵן kohenkapłan
12 ל Lamed l 30 Kij do popędzania bydła, Oścień לֵב lewserce, siedziba życiowej siły, wnętrze, wola
13 מ Mem na końcu słowa: ם m 40 Woda מַיִם majimwoda
14 נ Nun na końcu słowa: ן n 50 Ryba / Wąż נָבִיא nawiprorok
15 ס Samech s 60 Podpora, Wspornik סֵפֶר seferksięga
16 ע Ajin niema 70 Oko עַיִן ajinoko
17 פּפ Pe na końcu słowa: ף p / f 80 Usta פֶּה peusta
18 צ Cade na końcu słowa: ץ c 90 Roślina (?) / Haczyk do łowienia ryb (?) צַדִּיק cadiksprawiedliwy
19 ק Kof k 100 Małpa / Ucho igielne קֹדֶשׁ kodeszświętość
20 ר Resz r 200 Głowa רֹאשׁ roszgłowa
21 שׁשׂ Szin sz / s 300 Ząb, Zęby שָׁלוֹם szalomcałość, nienaruszalność, pełnia, dobrostan, zdrowie, dobrobyt, pokój, zgoda, pozdrowienie, powitanie
22 ת Taw t 400 Znak, Stempel תּוֹרָה toranauka, pouczenie, reguła, Prawo, wskazanie drogi (wyciągniętym palcem, ręką)

Znak zapytania przy znaczeniu oznacza, że badacze nie są zgodni co do pierwotnego obrazka. Litery z kropką w środku (dagesz) i bez niej czytamy różnie: o tym niżej.

Litery końcowe (sofit)

Pięć liter ma osobny kształt, gdy stoi na samym końcu wyrazu. To nie są nowe litery, tylko inny zapis tej samej głoski, dlatego alfabet ciągle liczy 22 znaki. W tabeli wartości liczbowych formy końcowe dostają czasem osobne wartości, od 500 do 900.

כ→ך
Kaf końcowe · 500
מֶלֶךְ melech, król, władca
מ→ם
Mem końcowe · 600
מַיִם majim, woda
נ→ן
Nun końcowe · 700
בֵּן ben, syn, potomek
פ→ף
Pe końcowe · 800
כֶּסֶף kesef, srebro, pieniądze
צ→ץ
Cade końcowe · 900
אֶרֶץ erec, ziemia, ląd, kraj, terytorium

Najważniejsze cechy alfabetu hebrajskiego

Alfabet hebrajski lub też Alef-Bet, od dwóch pierwszych liter go tworzących (אָלֶף, alef i בֵּית, bet), to 22 znaki spółgłoskowe, które służą do zapisu całego języka. Każda z liter ma swoją podstawową wartość fonetyczną, wartość liczbową, a czasem również funkcję gramatyczną.

  1. Wyłącznie spółgłoski

    22 litery składające się na hebrajski alfabet to spółgłoski. Samogłoski nie były zapisywane aż do czasów głębokiego średniowiecza.

  2. Tylko wielkie litery

    Od starożytności po dzień dzisiejszy w hebrajskim nie istnieje rozróżnienie na litery małe i wielkie. Wszystkie zapisujemy tak zwanym pismem kwadratowym.

  3. Warianty końcowe

    Pięć liter posiada dodatkową, wydłużoną formę zapisu, gdy stoją na samym końcu wyrazu: כ→ך, מ→ם, נ→ן, פ→ף, צ→ץ. Są to jedynie graficzne warianty, bez wpływu na sposób ich odczytywania.

  4. Dagesz, kropka zmieniająca wymowę

    Niewielka kropka wewnątrz litery modyfikuje sposób jej odczytywania. Dla przykładu: בּ (bet z kropką) wymawiamy jak nasze [b], a ב (bet bez kropki) jak nasze [w]. Zasada ta dotyczy wyłącznie trzech liter: bet, kaf i pe.

  5. Matres lectionis, czyli pomoce w czytaniu

    Na przestrzeni wieków cztery litery (alef, he, waw oraz jod) zyskały funkcję pomocniczą, zaczęły być stosowane do sporadycznego zapisu samogłosek. Z łaciny nazywamy je „matres lectionis”, dosłownie „matkami lektury”.

  6. Dodatkowe funkcje gramatyczne

    Część liter alfabetu pełni specjalne role w gramatyce języka. Używamy ich do zapisu przyimków, partykuł lub osób gramatycznych. Zgadza się, w hebrajskim nawet pojedyncza litera może sprawować ważną funkcję!

Z Lekcji 1 kursu: Dlaczego warto czytać Biblię po hebrajsku? (bezpłatna, bez konta).

Jak czytać po hebrajsku?

בְּרֵאשִׁיתbereszit, „na początku” (Rdz 1,1)

Hebrajski czytamy od prawej do lewej. Pierwsze słowo Biblii zaczyna się więc od litery po prawej stronie: to bet z kropką w środku, czytane jak [b]. Dalej idą resz, alef, szin, jod i taw.

Litery zapisują same spółgłoski. Kreski i kropki pod literami i nad nimi to samogłoski (nikud), które dopisano do tekstu Biblii dopiero w średniowieczu (masoreci). Dlatego naukę zaczyna się od alfabetu, a potem dochodzą samogłoski i pierwsze słowa.

W kursie każde słowo z tekstu biblijnego można kliknąć: pojawia się transkrypcja, tłumaczenie i nagranie lektora.

Jak nauczyć się alfabetu hebrajskiego?

Najszybciej idzie małymi porcjami: kilka liter naraz, karta z historią znaku, ćwiczenie ze słuchu i od razu prawdziwe słowa z Biblii. Tak jest ułożony kurs hebrajskiego biblijnego prof. Marcina Majewskiego i Karola Dziwiora. Pierwsze dwie lekcje są bezpłatne, kolejne odblokowujesz, płacąc tyle, ile chcesz.

Kto przygotował tę stronę

Prof. Marcin Majewski
prof. Marcin Majewski
Biblista, autor kursu

Profesor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, uczy hebrajskiego biblijnego, biblistyki i archeologii biblijnej. majewskimarcin.pl

Karol Dziwior
Karol Dziwior
Hebraista, współautor kursu, lektor nagrań

Hebraista i językoznawca, twórca bloga Nie/biblijny. Współtworzy lekcje kursu i nagrał wymowę, którą słyszysz na tej stronie. niebiblijny.pl